بازار فارکس چیست و سازوکار آن به چه گونه است؟

بازار فارکس یا (Foreign Exchange Market)، محل مبادله ارزهای رایج کشورهاست که فیات نامیده می شوند. فارکس بزرگترین بازار معاملاتی جهان است که میزان حجم مبادله شده روزانه آن، بالغ بر ۵ تریلیون (میلیون میلیون) دلار است. این بازار متشکل از موسسات مالی، بانک ها، شرکت های تجاری و معامله گران خرد است که با سرمایه گذاری یا معامله گری در این بازار فعالیت می کنند.

ایده اصلی این بازار، با ایجاد بازار معاملاتی طلا در قرن ۱۹ شکل گرفت. اما در سال ۱۹۷۰، با رشد فزاینده موسسات مالی و معامله گران خرد و سرمایه گذاری آن ها، تبدیل به سیستم معاملاتی شد که امروزه شاهد آن هستیم. با ظهور و گسترش اینترنت در دهه ۹۰ میلادی و ایجاد بستر معاملات آنلاین، بازار فارکس، شکل جدیدی از مفهوم بازار معاملاتی را به خود گرفت که باعث افزایش حجم سرمایه گذاری و پیشرفت آن شد.

بر خلاف بازارهای سهام و کالا که مبادلات آن اغلب در بستر صرافی ها (Exchange) انجام می شود بازار فارکس از نوع OTC می باشد. این بدین معنی است که معامله گران، بدون دخالت موسسات مالی بزرگ، اقدام به خرید و فروش ارز می کنند و معاملات خود را به طور مستقیم و بدون واسطه انجام می دهند. البته کارگزاری ها (Brokers) به عنوان واسطی برای تسهیل این خرید و فروش ها هستند و نقشی در عرضه ارز یا قیمت گذاری آن ندارند. بازار فارکس به صورت ۲۴ ساعت از دوشنبه تا جمعه باز است و در طول روز در قالب چهار حوزه معاملاتی مختلف (نیویورک، لندن، توکیو و ملبورن) می توان در آن به معامله پرداخت.

بازار فارکس به افت و خیزهای شدید قیمت معروف است که این دقیقا ویژگی است که باعث وسوسه معامله گران می شود. سرعت و شدت تغییرات قیمت در فارکس، فرصت های معاملاتی خوبی برای کسب سود در مدت زمان کوتاه ایجاد می کند که این افت و خیز می تواند ناشی از خبرهای اقتصادی، قدرت اقتصادی کشورهایی که ارزهای آن ها در فارکس قابل معامله است و روابط بین این کشورها باشد. به همین دلیل است که معامله گران در بازار فارکس توجه ویژه ای به تقویم اقتصادی کشورها، خبرهای خوب و بد اقتصادی، گزارش های مربوط به تولید ناخالص و حتی تنش های موجود بین کشورها دارند. 

بازار ارزهای دیجیتال و کریپتو کارنسی چیست و چگونه کار می کنند؟

بازار کریپتوکارنسی بازاری نوظهور است که تنها ۱۱ سال از پیدایش آن می گذرد و عموما محل مبادله ارزهای دیجیتال یا رمزارزها است. این بازار مانند بازار فارکس از نوع OTC است که معامله گران می توانند ارزهای دیجیتال خود را با سایر معامله گران بدون واسطه تبادل کنند. در این نوع بازارها حجم مبادلاتی اغلب در داخل همان صرافی در حال گردش است.

معاملات ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۰۹ با ظهور بیت کوین شروع شد و دو سال بعد از آن، اولین صرافی اختصاصی ارزهای دیجیتال شروع به کار کرد. این بازار با گسترش روزافزون آلتکوین ها، رشد سریعی به خود گرفت و امروز شاهد حجم روزانه ۱۰۰ میلیارد دلاری در این بازارها هستیم. این بازارها که در قالب پلتفرم های معاملاتی در صرافی ها به صورت آنلاین، ۲۴ ساعته و هفت روز هفته فعال هستند اگرچه قوانین موجود در این صرافی ها ممکن است تفاوت هایی با هم داشته باشد و این، به دلیل وجود قوانین متفاوت در کشورهای مختلف برای ارزهای دیجیتال است.   

این بازارها، به افت و خیزهای شدید قیمت در بازه های زمانی بسیار کوتاه و دستکاری قیمت به دلیل کوچک بودن حجم مبادلاتی در آن ها مشهور هستند اما همانند بازارهای فارکس، این نوسان قیمت به عنوان مزیتی برای معامله گران محسوب می شود. علی رغم اینکه این بازارها می توانند تحت تاثیر خبرهای نادرست و جعلی قرار بگیرند اما عموما، بازارهای ارزهای دیجیتال تاثیرپذیری چندانی نسبت به خبرهای مالی رایج ندارند. بنابراین معامله گران در این بازارها، معمولا توجی به اخبار و حوادث اقتصادی ندارند و معاملات خود را تنها مبتنی بر تحلیل های تکنیکال در نمودارهای قیمت انجام می دهند.

چه شباهت هایی بین بازار ارزهای دیجیتال و فارکس وجود دارد؟

بازار ارزهای دیجیتال و فارکس از نظر نوسان شدید قیمت ها و اتکا به تکنولوژی های مدرن معاملاتی مشابه هم هستند. شاید مهمترین مقایسه ای که می توان در مورد این بازارها انجام داد این است که هر دو بازار محلی برای مبادله ارزها هستند اگرچه هستند کسانی که معتقدند، ارزهای دیجیتال را نمی توان مانند ارزهای رایج کشورها به عنوان یک پول رایج محسوب کرد. علاوه بر این، در هر دو بازار اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکت ها و موسسات مالی به عنوان بازیگران این بازارها فعالیت می کنند.

یکی از مهمترین نقاط اتصال این دو نوع از بازارها، نقشی است که کامپیوترها و اینترنت در سازوکار آن ها ایفا می کنند. علی رغم اینکه بازار فارکس قبل از شکل گیری اینترنت ایجاد شده است اما نقش تکنولوژی های مدرن ارتباطی در گسترش آن، غیر قابل انکار است. بازار ارزهای دیجیتال اما به نوعی زاییده این انقلاب تکنولوژی در حوزه IT هستند و تصور این بازارها بدون وجود کامپیوترها و اینترنت، امر محالی به نظر می رسد.

 

تفاوت های بازار ارزهای دیجیتال و فارکس:

علی رغم وجود شباهت های زیاد، تفاوتهای فاحشی بین این بازارها وجود دارد. یکی از این تفاوت ها، نحوه تاثیر پذیری از شرایط اقتصاد جهانی است که ارزهای دیجیتال تاثیر پذیری کمتری از این شرایط دارند.اما مهمترین تفاوت را می توان در بستر معاملات مبتنی بر صرافی ها و کارگزاری ها دانست. در فارکس، معاملات در یک مقیاس جهانی صورت می گیرد که این، توسط کارگزاری ها امکان پذیر می شود. معامله گران به سادگی می توانند حسابی در کارگزاری ها ایجاد کنند و به بازارهای مالی دنیا که به صورت یکپارچه هستند دسترسی پیدا کنند. اما قوانین موجود در این بازارها سفت و سخت هستند. یک کارگزار یا بروکر می تواند محدودیت هایی در واریز و برداشت اعمال کند یا جفت ارزهای قابل ارائه برای معامله گران را بنا به شرایط بازار محدود کند یا کارمزد های متغیر و زیادی را برای معاملات اعمال کند. 

ارزهای دیجیتال اما در غالب صرافی ها مبادله می شوند. یک صرافی مانند بروکر یا کارگزار، به عنوان یک واسط بین معامله گران است اما بر خلاف کارگزار، کارمزدهای متغیری برای معامله گران در نظر نمی گیرد و برای معامله گران مختلف، شرایط متفاوتی قائل نمی شود و معمولا قوانین معامله گری در آن، تابع شرایط ثابتی است که از پیش اعلام شده است. بنابراین، معامله گری در این بازارها به لحاظ بستر موجود، ساده تر از معامله گری در بازارهای فارکس است.

ارزهای رایج کشورها که در فارکس مبادله می شوند، توسط دولت ها و بانک مرکزی آن ها قانون گذاری می شوند و در صورت لزوم می توانند میزان نقدینگی ارز را بنا بر سیاست های خود خود افزایش یا کاهش دهند که باعث نوسان قیمت می شود. همچنین ارزش این ارزها می تواند به نحوه تعامل دولت های آن ها با یکدیگر و نقش آن ها در اقتصاد جهانی وابسته باشد.

 

اما ارزهای دیجیتال، وابسته به هیچ ارگان، دولت یا بانک مرکزی نیستند و حتی نمی توانند توسط آن ها قیمت گذاری شوند. این ارزها می توانند به عنوان دارایی یا پول رایج محسوب شوند و ارزش آن ها وابسته به کارایی و سازوکار آن هاست. علاوه بر این، قوانین زیادی در مورد ارزهای دیجیتال وجود ندارد و این به نوعی یک مزیت محسوب می شود بدین صورت که چون قوانینی از سوی دولت ها و بانک های مرکزی روی این ارزها اعمال نمی شود، بنابراین در بحران های مالی جهانی، می توانند به عنوان دارایی با ارزشی برای سرمایه گذاران محسوب شوند.

کدام بازار برای معامله گری مناسب است؟

البته که این سوال برای هر معامله گر پیش می آید که کدام بازار برای کسب سود بیشتر مناسب است اما این جواب این سوال می تواند بسته به روحیات و شرایط معامله گری شما، متفاوت باشد. بازار فارکس، زیرساخت های جاافتاده و محکمی دارد و قوانین آن در کشورهای مختلف تقربا یکسان است. اما نوسان قیمت در فارکس به اندازه بازار ارزهای دیجیتال نخواهد بود. البته امروزه اغلب کارگزاری های فارکس، امکان معامله ارزهای دیجیتال را هم فراهم آورده اند اما قوانین مربوط به این ارزها در کارگزاری های فارکس، می تواند مورد به مورد، متفاوت باشد. بازار ارزهای دیجیتال اما به مفهوم واقعی پر نوسان است و ریسک های بزرگی برای معامله گران در بر دارد اما سودهایی که می تواند این بازار برای معامله گران به همراه داشته باشد در هیچ یک از بازارهای سنتی وجود ندارد. اگر این ویژگی ها برای شما جذاب است برای شروع باید در یکی از صرافی های ارز های دیجیتال ثبت نام کنید.

فارغ از هر بازاری که شما برای معامله گری انتخاب می کنید قدم اول، آموزش و یادگیری است. یادگیری مستمر معامله گری، اعتماد به نفس شما را در بازارهای مختلف به همراه خواهد داشت و این بزرگترین سرمایه برای هر معامله گر خواهد بود.