اگرچه اخیرا سرمایه‌گذاری در حوزه ارز دیجیتال بسیار محبوب شده است اما باید دانست که این بازار سراسر سود نیست و می‌تواند سرمایه‌گذاران و معامله‌گران را با مشکلاتی نیز رو به رو کند. در این متن به بررسی مسائل و مشکلات ارزهای دیجیتال می‌پردازیم.

مشکلات ارزهای دیجیتال و گزافه‌پردازی

اخیرا در فضای مجازی داستان‌هایی در مورد افرادی که با سرمایه‌گذاری در حوزه ارز دیجیتال به سود کلانی دست یافته‌اند شنیده می‌شود. این مسئله سبب شده تا پول بیشتری در حوزه ارز دیجیتال سرمایه‌گذاری شود که با نام ارز مجازی نیز شناخته می‌شود.

متخصصان، سازمان‌ها و دولت‌ها به سرمایه‌گذاران در رابطه با خطرات مربوط به ارزهای دیجیتال هشدار داده‌اند. در ژانویه‌ی سال ۲۰۱۸، با استفان پولوس رئیس بانک کانادا مصاحبه‌ای صورت گرفت. وی در این مصاحبه بیان داشت، سرمایه‌گذاری در حوزه‌ی ارز دیجیتال در اصل حالت قمار دارد؛ چرا که این ارزها ارزش ذاتی که بتوان آن را بررسی کرد ندارند. صندوق بین‌المللی پول نیز افزایش قیمت هیجانی و بی‌سابقه‌ی برخی از ارزهای دیجیتال را با حباب‌های پرمخاطره‌ی تاریخی همچون حباب اقتصادی گل لاله در دهه‌ی ۱۶۰۰ و حباب جدیدتری با نام حباب دات- کام مقایسه کرد.

در مارس سال ۲۰۱۸ نیز Group of Twenty Communiques، اظهار داشت، «ارزهای دیجیتال سبب ایجاد مشکل برای امنیت مصرف‌کننده و سرمایه‌گذار، همبستگی بازار، ایجاد مشکلات مربوط به فرار مالیاتی، پولشویی و مسائل مالی تروریسی می‌شوند و می‌توانند پیامدهایی برای ثبات مالی داشته باشند.»

نگرانی‌هایی پیرامون نوسان قیمتی ارزهای دیجیتال وجود دارد چراکه این موضوع می‌تواند مسائل مجرمانه و تبعات محیطی را به همراه داشته باشد. با این حال بسیاری از افراد بیان می‌کنند که ارزهای دیجیتال و فناوری پشتیبان آن‌ها ممکن است سبب کاهش فقر شود.

نوسان قیمت و خطرات سرمایه‌گذاری

طبق گفته‌ی بانک جهانی، نوسان قیمتی ارزهای دیجیتال سبب می‌شود تا نتوانند به عنوان پول رایج کشور مورد استفاده قرار گیرند. صندوق بین‌المللی پول نیز در مورد خطرات سرمایه‌گذاری دیجیتال صحبت کرده است. این نهادها نگران بودند که سرمایه‌گذارانی که وام گرفته بودند، نتوانند از پس تسویه کردن قسط‌های وام خود برآیند و با مشکل مواجه شوند.

همچنین قانون‌گذاران در رابطه با عرضه‌ی اولیه سکه در این بازارها ابراز نگرانی کرده‌اند. افراد در این حالت به خرید توکن‌های یک ارز دیجیتال جدید می‌پردازند که می‌تواند به گردش در بیاید.

 

طبق گفته‌ی Ontario Securities Council، کسب و کارهای مختلف با فروش توکن‌های دیجیتال در سال ۲۰۱۷ به مبلغ تخمینی ۵/۶ هزار میلیارد دلار آمریکا دست یافتند (این میزان شامل کسب رقم ۲۰۰ میلیون دلاری از جانب کسب و کارهای کانادایی نیز بود). اما ۴۶ درصد از سکه‌هایی که برای اولین بار در سال ۲۰۱۷ عرضه شدند، تا فوریه‌ی سال ۲۰۱۸ با شکست مواجه شدند. همچنین بررسی اخیر از جانب وال استریت ژورنال حاکی از آن بود که حدودا از میان پنج عرضه اولیه سکه، یک مورد شامل کلاهبرداری است.

مشکلات ارزهای دیجیتال و کلاهبرداری

به طور سنتی پول نقد از جانب مجرمان برای انجام فعالیت‌های غیرقانونی از جمله معامله مواد مخدر و سلاح، پولشویی، قاچاق انسان و مسائل مالی تروریستی مورد استفاده قرار می‌گرفت. برخی از ویژگی‌هایی که پول نقد را برای مجرمان جذاب می‌کند، در مورد برخی از ارزهای دیجیتال خاص نیز صدق می‌کنند.

از میان این موارد و مشکلات ارزهای دیجیتال می‌توان به هویت‌های جعلی بی‌نشان، ذخیره ارزش و تایید گسترده آنها اشاره کرد. با ظهور ارزهای دیجیتال، مجرمان می‌توانند به صورت دیجیتال به انتقال ارزش بپردازند، امکان تجارت بدون‌ نشان اینترنتی را داشته باشند و همچنین به تجارت‌های غیرقانونی برون‌مرزی بپردازند.

بر اساس مطالعه‌ای در ژانویه‌ی سال ۲۰۱۸ یکی دیگر از مشکلات ارزهای دیجیتال این است که حدود ۲۴ میلیون از مشارکان بازار بیت‌کوین، عمدتا از بیت‌کوین برای اهداف غیرقانونی استفاده می‌کنند. همچنین تقریبا نیمی از تراکنش‌های بیت‌کوین با فعالیت‌های غیرقانونی ارتباط دارند. بر اساس گزارش‌ها، این کاربران سالیانه حدود ۳۶ میلیون تراکنش به ارزش ۷۲ هزار میلیارد دلار انجام می‌دهند که حدود ۸ هزار میلیارد دلار از آن به شکل بیت‌کوین است.

اولین دستگیری مشهور که به سبب معامله غیر قانونی ارز دیجیتال صورت گرفت به تاریخ ۱ اکتبر سال ۲۰۱۳ بازمی‌گردد. در این هنگام FBI، راس اولبریکت را به سبب راه‌اندازی سیلک رود که یک بازار سیاه اینترنتی بود و خرید و فروش غیرقانونی خدمات و کالا با استفاده از بیت‌کوین در آن انجام می‌شد، دستگیر کرد. در این مورد اف بی آی، ۱۷۴ هزار بیت‌کوین را مصادره و سایت مورد نظر را متوقف کرد.

از دیگر مشکلات ارزهای دیجیتال این است که هم به حملات سایبری حساس هستند و هم می‌توانند به عنوان ابزاری برای حملات سایبری مورد استفاده قرار گیرند. برای مثال Mt. Gox که یک پلتفرم ارز دیجیتال ژاپنی است در سال ۲۰۱۴ هک شد و حدود ۷۵۰ هزار بیت‌کوین را از دست داد و در نتیجه با ورشکستگی مواجه شد. همچنین ارزهای دیجیتال در حملات سایبری برای باج‌گیری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 

دولت فدرال در سال ۲۰۱۴، قانونی را برای مقابله با استفاده از ارزهای دیجیتال در پولشویی و مسائل مالی تروریستی وضع کرد. بر این اساس ارائه کنندگان خدمات ارزهای دیجیتال باید در رابطه با تراکنش‌ها به مرکز بررسی گزارش‌ها و تراکنش‌های مالی در کانادا گزارش دهند.

تاثیرات محیطی

بیت‌کوین برای تایید تراکنش‌ها از یک لجر عمومی توزیع‌شده که مخصوص انواع تراکنش است استفاده می‌کند. واکاوگران بیت‌کوین با استفاده از قدرت محاسباتی و نرم افزارهای تخصصی به انجام محاسبات پیچیده می‌پردازند تا بلاک‌هایی جدید بسازند و آن‌ها را تایید کنند.

قدرت محاسباتی یا کامپیوتری مورد نیاز برای انجام این فرایند در حال افزایش است چراکه پیچیدگی‌های محاسباتی مربوط به این محاسبات که برای تایید تراکنش‌های جدید مورد نیاز است، به صورت مستمر افزایش می‌یابد.

 

بسیاری از واکاوگران بیت‌کوین به استخرهای استخراجی یا کمپانی‌هایی که کامپیوترهای تخصصی را می‌خرند و راه اندازی می‌کنند، پیوسته‌اند. در حالت صرفه‌جویی مقیاس، که در استخرهای استراج ارزی موجود است سبب شده است تا تمرکز بر روی قدرت محاسباتی افزایش یابد و لجر توزیع‌شده حالت متمرکزتری پیدا کند.

در حقیقت مصرف انرژی بیت‌کوین در ژانویه‌ی سال ۲۰۱۸، تقریبا با تمام انرژی مصرفی کشور اکوادور برابری می‌کرد و در دسامبر سال ۲۰۱۸ نیز از تمام انرژی مصرفی کشور آرژانتین فراتر بود. انرژی بالای مورد نیاز برای محاسبات ارز دیجیتال سبب شده است تا بسیاری از کمپانی‌ها در مناطقی که هزینه‌های انرژی کمتر و آب و هوای خنک‌تری دارند، واقع شوند. یکی از مشکلات ارزهای دیجیتال این است که برخی از کمپانی‌های استخراج ارزی برای تامین انرژی ارزهای دیجیتال پیشنهاداتی را به هایدرو – کبک داده‌اند. برخی از افراد کارآمدی و تاثیر اخلاقی و زیست‌بومی این کمپانی‌ها را به سبب درخواست برای خرید برق از کبک، مورد پرسش قرار داده‌اند.

کاهش فقر

اگرچه نوسان قیمتی، ارتباطات مجرمانه و تاثیرات محیطی ارز دیجیتال قانون‌گذاران را با نگرانی مواجه کرده است، اما برخی از علاقمندان ارز دیجیتال بر روی توانایی ارز مجازی و تکنولوژی مربوط به آن برای ارتقای زندگی مردم محروم جهان تمرکز کرده‌اند.

شمول مالی که به معنای دسترسی مردم به سیستم مالی رسمی است، یک عامل کلیدی در کاهش فقر است. با این حال، ۱.۷ میلیارد از افراد  بزرگسال دارای چنین دسترسی نیستند. بسیاری از حامیان ارزهای دیجیتال بیان می‌دارند که تکنولوژی لجر توزیع‌شده، توانایی این را دارد که شمول مالی را افزایش دهد، چرا که برای اجرا به حضور فیزیکی شعبه‌ی بانکی یا زیرساخت‌های گران نیاز ندارد.

در ماه مارس سال ۲۰۱۸، Group of Twenty Communiques، اظهار داشت، «نوآوری‌های فنی همچون تکنولوژی زیرساختی ارزهای دیجیتال توانایی این را دارند که تاثیر و شمول سیستم مالی و اقتصاد را در سطحی کلان‌تر افزایش دهند.»