به‌نظر می‌رسد که معاملات مارجین یا خرید سهام یا حاشیه راهی عالی برای کسب درآمد است. اگر چند هزار دلار در حساب کارگزاری خود دارید، شاید شرایط دریافت وام با نرخ بهره‌ی پایین، روی سهام موجود، داشته باشید. حتی می‌توانید از این پول قرض گرفته شده برای خرید سهام بیشتر استفاده کنید. از دید تئوری، این می‌تواند سود شما را افزایش دهد.

واقعیت این است که معاملات مارجین یا حاشیه‌ای یک استراتژی ذاتا خطرناک است. این سیاست می‌تواند حتی خرید مطمئن‌ترین سهام مانند سهام بلوچیپ را به قماری پرمخاطره تبدیل کند. معاملات مارجین به تریدرهای بلندپرواز اجازه می‌دهد تا تعداد سهام با ارزشی بیشتر از بودجه‌ی خود خریداری کنند. سرمایه‌گذاران در سیاست معاملات مارجین تا زمانی‌ که کارها طبق برنامه پیش می‌روند، درآمد زیادی کسب می‌کنند. اما وقتی همه چیز به سمت رکود پیش می‌رود، ممکن است که خیلی زود در وضعیت بدی قرار بگیرند.

تعریف اصطلاح مارجین یا حاشیه

بسیاری از معامله‌گران هنگامی که بخواهند سهامی را خریداری کنند، پول نقد لازم را برای تامین مالی معامله به حساب کارگزاری واریز می‌کنند. اما این تنها راه خرید سهام نیست و گزینه‌ی جایگزینی با عنوان “معاملات مارجین یا حاشیه‌ای” نیز وجود دارد.

معاملات مارجین زمانی اتفاق می‌افتند که سرمایه‌گذار برای تامین مالی خرید سهام خود، وام بگیرد. معمولا روش کار به‌ اینصورت است که کارگزار با نرخ نسبتاً کمی به شما وام می‌دهد. در واقع، این به شما قدرت می‌دهد تا تعداد سهام یا سایر اوراق بهادار واجد شرایط  بیشتری نسبت به پول نقدی که دارید، خریداری کنید. سپس حساب شما و  از جمله دارایی‌های موجود در آن، به عنوان وثیقه این وام عمل می‌کند.

توجه: معاملات مارجین یا حاشیه‌ای به میزان قابل توجهی بیشتر از معاملات سهام عادی با حساب نقدی ریسک می‌کند. فقط سرمایه‌گذاران با تجربه با تحمل ریسک نسبتا زیاد باید این استراتژی را در نظر بگیرند.

 

نکته جالب این است که کارگزاری در ریسک این سرمایه‌گذاری مشارکت نمی‌کند. در این استراتژی کارگزاری به سادگی به شما پول قرض می‌دهد. صرف نظر از عملکرد سهام، شما ملزم به بازپرداخت وام خواهید بود.

شرایط و ضوابط حساب در معاملات مارجین یا حاشیه‌ای متفاوت و در انواع گوناگون است. اما به طور کلی، نباید انتظار اختیار در تنظیم برنامه‌ برای پرداخت وام یا مذاکره در مورد بدهی خود را داشته باشید. هنگامی که نیاز به اضافه کردن پول نقد یا اوراق بهادار به حساب خود دارید، این عمل به عنوان مارجین کال شناخته می‌شود. اگر نمی‌توانید به سرعت وجه نقد یا سهام خود را برای پوشش مارجین کال واریز کنید، کارگزاری می‌تواند به تشخیص خود اوراق بهادار موجود در حساب شما را بفروشد.

مبانی معاملات مارجین

معاملات مارجین به حساب مارجین نیاز دارند. این یک حساب جداگانه از “حساب نقدی” است. کلیه اوراق بهادار موجود در حساب مارجین شما (سهام، اوراق قرضه و غیره) به عنوان وثیقه وام حاشیه‌ای نگهداری می‌شوند. این بدان معناست که اگر با واریز دارایی‌های اضافی نتوانستید به مارجین کال پاسخ دهید، کارگزار می‌تواند بخشی از یا تمام سرمایه‌های شما را بفروشد.

شرایط حداقل ودیعه از کارگزاری به کارگزار دیگر متفاوت است.

معاملات مارجین به چه صورت است

تصور کنید یک سرمایه‌گذار ۱۰ هزار دلار به یک حساب حاشیه‌ خالی واریز می‌کند. شرکت ۵۰٪ حداقل ودیعه در نظر گرفته است و در حال حاضر ۷٪ سود از وام‌های زیر ۵۰،۰۰۰ دلار دریافت می‌کند.

سرمایه‌گذار تصمیم می‌گیرد تا سهام شرکتی را خریداری کند. در حساب نقدی، خرید سهام تنها به مبلغ ۱۰ هزار دلار محدود می‌شوند. با این حال، با بکارگیری وام در معاملات مارجین یا حاشیه‌ای، سرمایه‌گذار با قرض گرفتن حداکثر مبلغ مجاز یعنی ۱۰ هزار دلار در مجموع ۲۰ هزار دلار سرمایه برای خرید سهام در دست دارد. سرمایه‌گذار تقریباً از تمام این سرمایه برای خرید ۱۳۳۲ سهم یک شرکت با ارزش هر سهم  ۱۵ دلار استفاده می‌کنند.

سناریوی شماره ۱ معاملات مارجین

پس از خرید سهام، ارزش هر سهم  به ۱۰ دلار کاهش می‌یابد. در حال حاضر ارزش سهام این پورتفولیو ۱۳،۳۲۰ دلار (۱۰ دلار برای هر سهم و تعداد سهام ۱۳۳۲می‌باشد) است. حتی اگر ارزش سهام سقوط کرده باشد، انتظار می‌رود سرمایه‌گذار ۱۰،۰۰۰ دلار، که از طریق وام حاشیه‌ای دریافت کرده است را بازپرداخت کند.

گذشته از بدهی معوق، این سناریو یک مشکل جدی دیگر را به نمایش می‌گذارد. پس از محاسبه بدهی ۱۰ هزار دلاری، فقط ۳،۳۲۰ دلار ارزش سهام سرمایه‌گذار است. این باعث می‌شود بازده سرمایه‌گذار تقریباً ۳۳٪ از وام مارجین باشد.

در واقع بروکر با صدور یک مارجین کال، سرمایه‌گذار را مجبور می‌کند پول نقد یا اوراق بهاداری به ارزش حداقل ۶،۶۸۰ دلار را به منظور واریز بدهی معوقه پرداخت کند. آنها ۲۴ ساعت فرصت دارند تا با این مارجین کال روبرو شوند. اگر در این بازه زمانی نتوانند حداقل ودیعه را برآورده کنند، کارگزار برای پرداخت مانده وام مارجین، دارایی های سرمایه‌گذار را می‌فروشد.

اگر افراد بورس باز بصورت مارجین یا حاشیه‌ای خرید نمی‌کرند، یعنی می‌توانستند فقط ۶۶۶ سهم را با پول نقد خریداری کنند. ضرر و زیان این خرید وفروش تنها  به ۳،۳۳۰ دلار محدود می‌شد. علاوه بر این، مجبور به تحمل این ضرر نیستند زیرا اگر معتقد هستند که قیمت سهام افت خواهد کرد، می‌توانند موقعیت خود را حفظ کنند و منتظر افزایش مجدد قیمت سهام باشند.

با این وجود، از آنجا که معامله‌گر در این سناریو از معاملات مارجین یا حاشیه‌ای برای خرید سهام استفاده کرده است، یا باید ۶،۶۸۰ دلار اضافی واریز کند تا شرط حداقل ودیعه را برآورده سازد و امیدوار باشد که ارزش سهام دوباره برگردد یا اینکه سهام را با ضرر ۶،۶۸۰ دلاری به فروش برساند.

سناریوی شماره ۲ معاملات مارجین

پس از خرید ۱۳۳۲ سهم سهام با ارزش ۱۵ دلار در هر سهم، قیمت هر سهم به ۲۰ دلار افزایش می‌یابد. ارزش بازار این پورتفولیو ۲۶،۶۴۰ دلار است. سرمایه‌گذار سهام را می‌فروشد، وام ۱۰ هزار دلاری را بازپرداخت می‌کند و ۶،۶۴۰ دلار سود به جیب می‌زند (اگرچه این به منزله پرداخت بهره وام حاشیه‌ای نیست). اگر سرمایه‌گذار از استراتژی مارجین برای افزایش قدرت خرید خود استفاده نمی‌کرد، در این معامله تنها ۳۳۳۳ دلارسود بدست می‌آورد.

خطرات خرید سهام در حاشیه

تصور یک سناریو که در آن معاملات مارجین منجر به ضررهای عمده شود آسان است، اما این‌ها تنها خطرات مرتبط با این استراتژی نیستند.

توجه: عدم پوشش زیان‌های قابل توجه در معاملات مارجین در نهایت می‌تواند منجر به ورشکستگی شود.

در برخی موارد، معاملات مارجین مخاطرات اقتصادی گسترده‌تری بوجود آورده است. در اواخر دهه ۱۹۲۰، درست قبل از رکود بزرگ، حداقل ودیعه فقط ۱۰٪ بود. شرکت‌های کارگزاری به ازای سپرده‌گذاری یک دلار، ۹ دلار وام پرداخت می‌کردند.

وقتی بورس شروع به سقوط کرد و کارگزاران با مارجین کال روبرو شدند، سرمایه‌گذارانی که بیشتر ثروت خود را در بورس سهام سرمایه‌گذاری کرده بودند نمی توانستند شرایط حداقل ودیعه را برآورده کنند یا بدهی خود را بازپرداخت کنند. بنابراین بروکرها سهام خود در حساب‌های حاشیه‌ای را فروختند تا وام‌های خود را پرداخت نمایند. این چرخه‌ی فروش سهام برای پرداخت وام‌ها، به سقوط سهام و رکود بیشتر کمک کرد.

نحوه افزودن معاملات مارجین به حساب

دسترسی به حساب حاشیه‌ای بسیار آسان است. سازمان تنظیم مقررات صنعت مالی (FINRA) حداقل ودیعه‌ی مارجین را ۲۰۰۰ دلار تعیین کرده است. به این معنی که شما باید حداقل ۲۰۰۰ دلار واریز کنید تا واجد شرایط حساب مارجین شوید. برخی از کارگزاری‌ها ممکن است حداقل مارجین خود را بالاتر بگذارند.

هنگامی که حداقل حاشیه را برآورده کردید، تنها کاری که باید انجام دهید این است که فرم درخواست حساب مارجین را پر کنید.

سخن پایانی

معاملات مارجین، بهتر یا بدتر، عملکرد یک پورتیفولیو را تقویت می‌کند. این معاملات در مقایسه با تجارت سهام با پول نقد، امکان کسب درآمد بیشتری را فراهم می‌کند اما با این حال، در معاملات حاشیه‌ای این احتمال وجود دارد که بیش از آنچه در ابتدا سرمایه‌گذاری کرده‌اید ضرر کنید.