ترکیه در حال تبدیل شدن به‌ یکی از بزرگترین پذیرندگان ارز‌های دیجیتال در دنیاست!

زمانی که به کشور‌های اصلی پذیرنده ارز‌های دیجیتال فکر می‌کنید، به احتمال زیاد ترکیه اولین نامی‌ نیست که به ذهنتان خطور می‌کند. اما نظرسنجی جهانی مصرف کنندگان Statistica در سال ۲۰۱۹ نشان می‌دهد که‌ یک‌پنجم جمعیت ترکیه با ارز‌های دیجیتال آشنا هستند و به نحوی با آن‌ها سر و کار داشته‌اند. اگر این اطلاعات حقیقت داشته باشد، آمار استفاده از ارزهای دیجیتال در ترکیه به ۲۰% رسیده است.

ترکیه قطعا به‌ یکی از غول‌های ارزهای دیجیتال تبدیل شده است. اخیرا رئیس جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، اعلام کرده است که مرحله‌ی آزمایشی لیر دیجیتال در سال ۲۰۲۰ نهایی می‌شود. در نتیجه، محبوبیت ارزهای دیجیتال در ترکیه رو به افزایش است.

در واقع، وبسایت کوین تلگراف امسال با مشاهده‌ی رشد سریع استفاده از ارزهای دیجیتال و بلاک چین در این کشور از نسخه‌ی ترکیه‌ای اخبار ارزهای دیجیتال رونمایی کرده است. این مقاله با همکاری تیم آن‌ها، علی الخصوص، ویراستار ارهان قهرمان، نوشته شده است.

مهارت‌های کاربران در استفاده از ارزهای دیجیتال در ترکیه

در حالی که دولت ترکیه در ابتدا مایل به پذیرش ارزهای دیجیتال نبود، مردم ترکیه همیشه آن‌ها را کاربردی می‌دیدند.‌ در یک نظرسنجی از سمت ING در ماه آوریل سال ۲۰۱۵ مشخص شد که ۴۵% از مردم ترکیه باور دارند که ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین (BTC) آینده‌ی خرید‌های آنلاین هستند. این درصد از همه کشور‌های اروپایی که قبلا بررسی شده بودند بالاتر بوده و با اختلاف زیاد بالای میانگین ۲۸% اروپا قرار گرفت.

پذیرفته شدن ارزهای دیجیتال در ترکیه نشان می‌دهد که مردم ترکیه بیشتر از گوشی‌های موبایل خود برای انجام فعالیت‌های مالی استفاده می‌کنند. همین نظرسنجی نشان داده که ۵۶% از ترک‌ها قبلا از اپلیکیشن‌های پرداخت موبایل استفاده کرده‌اند. در حالی که این درصد در اروپا به طور میانگین ۳۳% است.

بخش پرداخت آنلاین ترکیه آماده پذیرش ارزهای دیجیتال است، اما اولین فرصت استفاده از ارزهای دیجیتال در ترکیه زمانی به وجود آمد که در اثر رد مجوز پی پال توسط آژانس تنظیم و نظارت بانکی، استفاده از پی پال در این کشور ممنوع شد. استفاده از ارز‌های دیجیتال پس از این اتفاق بسیار شدت گرفت و به جایگزینی برای این روش پرداخت تبدیل شد.

باریش اوزیستیک، مدیر موسسه‌ی سرمایه‌گذاری خطر‌پذیر Boğaziçi Ventures و شرکت عرضه‌ی بازی‌های Netmarble EMEA، پذیرش بالای ارزهای دیجیتال در ترکیه را به دلیل بازار پیشرفته‌ی بازی‌های کامپیوتری در این کشور می‌داند. او به کوین تلگراف گفت، «در حال حاضر بیش از ۳۰ میلیون گیمر فعال در ترکیه وجود دارند. صنعت گیم جایی بود که ابزار‌های مجازی و ارز‌های دیجیتال برای اولین بار در آن‌ها استفاده شدند و معمولا نیز بیشترین استفاده را دارند.» او ادامه داد:

«کاربران ترکیه‌ای می‌دانند که ارزش دارای‌های مجازی زمانی که عرضه و تقاضا در بازار ایجاد شود بالا رفته،‌ یا بسته به محبوبیتشان ممکن است پایین برود. به همین دلیل است که کاربران ترکیه‌ای ارز‌های دیجیتال را به سادگی و به سرعت پذیرفته‌اند. البته، وجود درصد بالایی از افراد مطلع از دنیای دیجیتال در میان مردم ترکیه که از روش‌های تجاری ما در سال‌های پیش اطلاع دارند نیز نقش مهمی‌ در این امر داشته است.»

پذیرفته شدن ارزهای دیجیتال در ترکیه شگفت‌آور است

در سال ۲۰۱۴، کوین تلگراف با موسس QuazarCoin، کسی که به نام اورهان شناخته می‌شود، در مورد وضعیت ارزهای دیجیتال در ترکیه مصاحبه کرد. در آن زمان، شرایط قانونی در کشور ایده‌آل نبود و کشور در اثر افزایش تنش‌های سیاسی استفاده از توئیتر را غیرقانونی اعلام کرده بود.

اورهان در این مصاحبه گفت، ترکیه بهترین مکان دنیا برای ساخت‌ یک ارز دیجیتال نیست، حتی برای خود بیت کوین، چون این کشور چارچوب و ثبات سیاسی لازم برای کار کردن با این تکنولوژی را ندارد. او افزود: «من فکر می‌کنم به همین دلیل است که مردمی‌که از بیت کوین‌ یا دیگر ارز‌های دیجیتال استفاده می‌کنند دوست ندارند نام واقعیشان را به دیگران بگویند.» این‌ها انتقادات شدیدی بر علیه کشوری بودند که تنها پس از پنج سال از گفته شدن این حرف‌ها به رهبر جهانی پذیرش ارزهای دیجیتال تبدیل شد.

دولت ترکیه در سال ۲۰۱۷ با‌ یک مانع دیگر در راه ارزهای دیجیتال خبر ساز شد. دولت ترکیه ادعا داشت که بیت کوین به دلیل روش‌های خرید و فروشش با اسلام «سازگار نیست». اما اوزیستک به تازگی به کوین تلگراف گفته است که فکر می‌کند بلاک چین و ارز‌های دیجیتال طرفدار اسلام هستند. طبق گفته‌ی او، «تکنولوژی بلاک چین و ارز‌های دیجیتال نه تنها حرام نیستند، بلکه مطابق با قوانین مالی اسلامی نیز ‌هستند.» او در ادامه توضیح داد:

«اگر‌ یک پروژه‌ی ارز‌ دیجیتال ارزش‌آفرین شود، ارزش کوین آن‌ها نیز بالا می‌رود. شما از پول پول به دست نمی‌آورید. اگر پروژه‌ای که در آن سرمایه‌گذاری می‌کنید ارزشمند شود، قیمت ارز دیجیتالی که به شما داده شده است نیز بالا می‌رود، اما اگر پروژه شکست بخورد، ارز دیجیتال شما نیز ارزش خود را از دست می‌دهد. کسب درآمد در این کار مانند دریافت‌ یک سود بانکی تضمین شده نیست.»

بی‌ثباتی اقتصادی‌ یکی از دلایل پذیرفته شدن ارزهای دیجیتال در ترکیه است

وضعیت سیاسی ترکیه در دهه‌ی اخیر بی‌ثبات بوده است. رابطه‌ی ترکیه با همسایگان آشفته‌اش، عراق و سوریه، کشور را در قلب‌ یکی از خشن‌ترین درگیری‌های بین المللی اخیر قرار داده است. به علاوه، رابطه‌ی این کشور با ابرقدرت‌های جهانی، روسیه و آمریکا، همیشه خوب نبوده است.

همه‌ی این فاکتور‌ها دست به دست هم داده و لیره‌ی ترکیه را به‌ یکی از پرنوسان‌ترین ارزهای ملی دنیا تبدیل کرده‌اند. البته، نوسانات ارزی تنها دلیل مهاجرت کشور به سمت ارزهای دیجیتال نیست. عدم اطمینان وابسته به ارز نیز در این امر دخیل بوده است. شانت مانوکیان، مدیر بازار‌های بین المللی در İş Yatırım، در رابطه با مسائل تجاری به کوین تلگراف گفت:

«وضعیت ترکیه با کشور‌هایی مانند آرژانتین‌ یا کشور‌هایی مانند ونزوئلا که زیرساخت‌های آن‌ها کاملا در هم ریخته است کاملا متفاوت و بهتر است. بیت کوین در این کشور‌ها نقش محافظ در مقابل کاهش ارزش‌ها را داشته و به عنوان روشی برای انتقال پول به خارج از کشور استفاده می‌شود. اما ارزهای دیجیتال در ترکیه برای سرمایه‌گذارانی که از دلار استفاده می‌کنند اما به دنبال سود هستند نقش‌ یک جایگزین را دارد. اما این روش در کشور‌های دیگر این طور متداول نیست.»

کودتای شکست خورده‌ی ماه جولای سال ۲۰۱۶ باعث کاهش شدید ارزش لیره شد. ادامه‌ی کاهش ارزش لیره در آگوست سال ۲۰۱۸ نیز نشان دهنده‌ی بی‌ثباتی اقتصادی به مدت دو سال پی در پی بود. این اتفاق به همراه روابط سیاسی ضعیف با آمریکا و همینطور بحران بدهی‌های دولت، تورم بالا و نرخ‌های بهره‌ی کم باعث ایجاد طوفانی شد که در طی آن، این کشور با زیرساخت‌های خوب تکنولوژی ارز‌های دیجیتال را پذیرفت.

ارتباط کشور‌های با بی‌ثباتی اقتصادی و پذیرش بالای ارز‌های دیجیتال می‌تواند در سراسر دنیا دیده شود، کشور‌هایی مانند ونزوئلا، ایران و زیمبابوه در حال اعتبار بخشیدن به تئوری هایپربیت کوینی‌شدن هستند.‌ یاسین اورال، مدیر و موسس صرافی بیت کوین Paribu، به کوین تلگراف گفت:

«زمانی که‌ یک کشور وارد‌ یک بحران اقتصادی می‌شود، سرمایه‌گذاران آن به دنبال کانال‌های جدید و بازار‌های بی دردسر می‌گردند. علاوه بر این، نرخ تبادل پر نوسال باعث ساخت ابزار‌های جدید سرمایه‌گذاری می‌شود. به دلیل آشنایی مردم ترکیه با تکنولوژی‌های جدید، ارزهای دیجیتال در ترکیه به عنوان وسیله‌ی جدیدی برای سرمایه‌گذاری دیده می‌شوند. اگر به نظرسنجی‌های محلی توجه کنید، مالکان ارزهای دیجیتال دارایی‌های دیجیتال خود را به عنوان سرمایه‌گذاری طولانی مدت و وسیله‌ای برای تراکنش می‌بینند.»

ارزهای دیجیتال و بلاک چین

در ۱۸ سپتامبر در آنکارا، وزارت صنعت و فناوری ترکیه در ارائه استراتژی ۲۰۲۳ خود از برنامه‌اش برای بنا نهادن زیرساخت‌های بلاک چین ملی صحبت کرد. این برنامه مستلزم کار با قوه‌ی مقننه‌ی ترکیه برای کمک به قانون‌گذاری کاربرد‌های بلاک چین است. برای این کار چندین فناوری بلاک چین، مانند بلاک چین استانبول و مرکز نوآوری که به نام مرکز BlockcainIST شناخته می‌شود باید پیاده سازی شوند. 

اوزگور گونری، مدیر صرافی BTCTurk در مورد جهش سریع قانون‌گذاران به استفاده از ارزهای دیجیتال در ترکیه به کوین تلگراف گفت، قانون‌گذاران ترکیه علاقه‌مند هستند که بدانند استفاده از بلاک چین و ارزهای دیجیتال چه مزایایی برای آن‌ها خواهد داشت. او ادامه داد:

«آخرین تصمیمات مهم تلاش بانک مرکزی ترکیه برای عرضه‌ی‌ یک ارز دیجیتال و تصمیم هیئت بررسی جرائم مالی برای کم کردن سختگیری‌ها در قبال ارز‌های دیجیتال بودند. به نظر من دلیل اصلی علاقه‌ی ترکیه به ارز‌های دیجیتال و بلاک چین تکنولوژی انقلابی آن‌ها و اختلالات احتمالی است که ممکن است در اقتصاد کشور به وجود آید.»

ترکیه قصد دارد استانبول را به‌ یکی از مراکز تجارت جهانی تبدیل کند و همه‌ی سازمان‌های دولتی در حال تلاش برای محقق کردن این هدف هستند. اوزیستک در صحبت درباره مسیر دشوار تبدیل ترکیه به‌ یک مرکز تجارت جهانی گفت، گرفتن این موقعیت از دست انگلیس و سوئیس کار ساده‌ای نیست. او ادامه داد:

«ترکیه ممکن است بتواند با سرمایه‌گذاری در تکنولوژی ارزهای دیجیتال و بلاک چین و ساخت زیرساخت‌های لازم و سامان‌دهی قوانین به عنوان‌ یک کارآفرین در عرصه‌ی تکنولوژی از رقبای قدرتمندش جلو بزند. به نظر من این انگیزه‌ی اصلی دولت است.»