ارز دیجیتال بیت‌ کوین در سال ۲۰۰۹ ایجاد شد و همزمان با آن، نوعی جدید از ارز به نام رمزارزها به وجود آمد. در حالی که مقامات مالیاتی، نهادهای اجرای قانون و نهادهای نظارتی در سراسر جهان سعی می‌کنند بهترین روش مدیریت معاملات بیت کوین را بیابند، یک سوال اساسی باید پرسیده شود: آیا استفاده از بیت‌کوین قانونی است؟ جواب این سوال به مکان فعالیت کاربر بستگی دارد.

بیت‌کوین تحت نظارت و یا تولید هیچ بانک مرکزی‌ای نیست. در واقع با عملیات کامپیوتری که با نام ماینینگ شناخته می‌شود، تولید می‌شوند. بیت‌کوین علاوه بر وابسته نبودن به هیچ حکومتی، از آن جایی که هیچ شکل فیزیکی ندارد، به صورت مستقیم بین دو کاربر معامله می‌شود. به همین دلیل معامله‌های برون مرزی با استفاده از بیت‌کوین راحت‌تر است و لازم نیست هزینه‌ای برای انتقال آن پرداخت کنید. بیت‌کوین به کاربران اجازه می‌دهد که معاملات خود را به صورت ناشناس انجام دهند.

کاربران بیت‌کوین، راحت‌تر می‌توانند از فروشگاه‌های آنلاین کالا و خدمات خریداری کنند، از خودپردازهای بیت‌کوین پول دریافت کنند و یا حتی با استفاده از بیت کوین‌های خود سرمایه‌گذاری کنند. بیت‌کوین در صرافی‌ها، مراکز سرمایه‌گذاری‌ مرتبط با ارز مجازی و ICOها معامله می‌شود. با این که در نگاه اول بیت‌کوین یکی از رمزارزهای با‌ثبات بنظر می‌رسد، هنوز قوانین مشخصی برای نظارت بر آن در سراسر جهان ندارد.

کشورهایی که استفاده از بیت کوین در آن‌ها قانونی است

بیت‌کوین می‌تواند به شکل کاملا ناشناس، در هر مکان و زمانی میان دو کاربر جا به جا شود و به همین دلیل مورد علاقه تبهکاران و سازمان‌های تروریستی است. آن‌ها ممکن است از بیت‌کوین برای معامله کالاهای غیر‌قانونی مانند مواد مخدر یا اسلحه استفاده کنند. بعضی از کشورها دقیقا قانونی بودن بیت کوین را مشخص نکرده‌اند و ترجیح می‌دهند که منتظر بقیه جهان بمانند. بعضی از کشورها به طور غیر‌مستقیم با تصویب قانون‌های نظارتی بر بیت‌کوین، استفاده از آن را در کشورهای خود قانونی تلقی کرده‌اند. با همه این‌ها بیت کوین هیچ وقت نمی‌تواند جای ارزهای رسمی کشورها را بگیرد.

ایالات متحده آمریکا

ایالات متحده آمریکا با دید مثبت به استفاده از بیت‌کوین نگاه می‌کند ولی آژانس‌های حکومتی هستند که می خواهند استفاده غیرقانونی از بیت کوین را تا حد امکان کاهش دهند یا به طور کل آن را ممنوع کنند. شرکت‌های بزرگی مانند Dish Network (DISH)، فروشگاه مایکروسافت، تولید‌کننده ساندویچ Subway و Overstock.com (OSTK) از پرداخت با بیت‌کوین پشتیبانی می‌کنند. علاوه بر همه این‌ها، بیت‌کوین به بازارهای مشتقات ایالات متحده آمریکا راه یافته است که قدم بزرگی برای حرکت به سمت استفاده قانونی از این رمزارز است.

شبکه اجرای جرایم مالی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (FinCEN) از سال ۲۰۱۳  اقدام به راهنمایی کاربران این رمزارز کرده است. وزارت خزانه‌داری بیت کوین را بنه به عنوان یک رمز‌ارز، بلکه به عنوان یک تجارت مالی و خدماتی (MSB) در نظر گرفته است. با این کار، استفاده از بیت‌کوین تحت قانون رازداری بانک قرار می‌گیرد. این قانون، صرافی‌ها و معامله‌گران بیت‌کوین را ملزم به ارائه گزارش، ثبت تراکنشات و بایگانی اطلاعات می‌کند. علاوه بر این، بیت‌کوین توسط سرویس درآمد داخلی (IRS) به عنوان دارایی که باید برای آن مالیات پرداخت شود شناخته می‌شود.

کانادا

کانادا مانند همسایه جنوبی خود هم مشکلی با استفاده از بیت‌کوین ندارد و برای جلوگیری از استفاده از بیت‌کوین برای پولشویی، تلاش می‌کند. آژانس درآمد کانادا (CRA) بیت‌کوین را به عنوان کالا در نظر می‌گیرد. این یعنی معامله بیت‌کوین در کانادا، مانند معامله داد و ستد است و درآمد حاصل از آن به عنوان درآمد کسب و کار در نظر گرفته می شود. میزان مالیات هم بستگی به نوع استفاده کاربر دارد و میزان مالیات برای کاربری که کارش خرید فروش بیت‌کوین است و کاربری که از بیت کوین به عنوان سرمایه استفاده می‌کند، تفاوت دارد.

این کشور معامله با بیت‌کوین را در دسته مشاغل خدمات پولی قرار می‌دهد که باعث می‌شود معاملات تحت نظارت قوانین مبارزه با پولشویی قرار می‌دهد. تمامی معاملات بیت کوین باید در مرکز معاملات مالی و آنالیز کانادا (FINTRAC) ثبت شود، هرگونه تخلف باید گزارش شود، سرمایه‌گذاری باید همگام با دولت و برخی از اطلاعات هم باید بایگانی شود. بعضی از بانک‌های بزرگ کانادا، معاملات بیت کوین با کارت‌های خود را ممنوع کرده‌اند.

استرالیا

مانند کانادا، استرالیا هم بیت‌کوین را نه پول در نظر می‌گیرد نه ارز خارجی بلکه دفتر مالیات استرالیا (ATO) آن را سود سرمایه‌گذاری در نظر می‌گیرد.

اتحادیه اروپا

در ۲۲ اکتبر سال ۲۰۱۵، دادگاه عالی اروپا (ECJ) قانونی را تصویب کرد که معامله بیت کوین را در دسته ارائه تامین خدمات قرار می داد و آن را از مالیات بر ارزش افزوده در همه کشورهای اتحادیه اروپا معاف کرد. علاوه بر آن بعضی از کشورهای این اتحادیه برای استفاده از بیت کوین قوانین مخصوص خود را ایجاد کردند.

در فنلاند، شورای مرکزی مالیات (CBT) معاملات بیت کوین را در دسته سرویس‌های مالی قرار دادند و با این کار معاملاتی که با بیت کوین انجام می‌شد، معاف از مالیات بر ارزش افزوده شدند. بیت‌کوین در فنلاند به عنوان کالا و نه به عنوان پول در نظر گرفته می‌شود. وزارت دارای خدمات عمومی فدرال بلژیک هم بیت‌کوین را از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف کرده است.

در کشور قبرس، بیت کوین هنوز کنترل و نظارت نمی‌شود. سازمان پروسه‌های مالی (FCA) انگلیس، قصد دارد تا با ایجاد سیستمی که بر تبادلات بیت‌کوین نظارت دارد، از استفاده از آن حمایت کند. در اتحادیه اروپا بیت کوین تحت نظارت قوانین مالیاتی خاصی است. آژانس درآمد ملی (NRA) بلغارستان هم در معاملات بیت کوین از قوانین مالیاتی موجود خود استفاده می‌کند. معامله بیت‌کوین در کشور آلمان هم آزاد است و بسته به نوع کاربر (صرافی، ماینرها، شرکت‌ها و یا کاربران عادی) مالیات دریافت می‌کند.

کشورهایی که استفاده از بیت کوین در آن‌ها غیر قانونی است

با این که بیت کوین در بسیاری از کشورهای جهان مورد قبول واقع شده است، هنوز هستند کشورهایی که به دلیل نوسانات قیمت، غیرمتمرکز بودن، تهدید بودن برای سیستم‌های پولی فعلی و امکان استفاده در معاملات غیر قانونی مانند خرید و فروش مواد مخدر و پولشویی، در استفاده از بیت کوین محتاط هستند و یا اصلا از آن استفاده نمی‌کنند. بعضی از کشورها به صورت مستقیم استفاده از این ارزها را ممنوع کرده‌اند و بعضی دیگر تمامی امکانات بانکی لازم برای معامله رمزارزها را از مبادلات رمز ارز منع کرده‌اند.

چین

معامله بیت کوین در چین ممنوع است. تمامی بانک‌ها و موسسات مالی چین از انتقال بیت‌کوین و یا معامله با استفاده از آن منع شده‌اند. هرگونه معامله با رمزارز ممنوع است و حکومت ماینرها را دستگیر می‌کند.

روسیه

بیت‌کوین هنوز در روسیه کنترل نشده است و خرید کالا و یا خدمات با آن ممنوع است.

ویتنام

دولت و بانک مرکزی ویتنام می‌گویند که بیت کوین روش مناسبی برای پرداخت نیست و هنوز هم قوانینی برای نگه‌داری بیت کوین به عنوان سرمایه وجود ندارد.

بولیوی، کلمبیا و اکوادور

بانک مرکزی بولیوی معامله بیت‌کوین و دیگر رمزارزها را منع کرده است. در کلمبیا استفاده از بیت‌کوین یا سرمایه‌گذاری با آن ممنوع است. طبق یک رای‌گیری معامله با بیت کوین و هرگونه رمزارز دیگر در اکوادور ممنوع شد.

سخن آخر

۱۰ سال از ایجاد بیت‌کوین می‌گذرد و هنوز کشورهایی هستند که که سیستم مشخصی برای کنترل و یا منع استفاده از رمزارزها ندارند. ناشناس بودن و مرکزیت نداشتن بیت کوین باعث می‌شود دولت ها برای یافتن راه استفاده درست از بیت‌کوین، دچار چالش شوند. حتی با وجود تلاش‌های فراوان کشورهای مختلف برای استفاده از بیت‌کوین، هنوز در بسیاری از کشورها ناشناخته است.