اتریوم ۲.۰ که با نام‌های Eth2 و سرنیتی (Serenity) هم شناخته می‌شود، نسخه بعدی بلاکچین اتریوم است. نسخه دوم اتریوم در فازهای مختلف و از سال ۲۰۲۰ با فاز ۰ منتشر می‌شود. هر فاز عملکرد اتریوم را به شکل‌های مختلف ارتقا می‌بخشد.

اتریوم ۲.۰ با اتریوم ۱.۰ چه تفاوتی دارد؟

دو ویژگی در این نسخه اتریوم وجود دارند که در اتریوم ۱.۰ وجود ندارند: اثبات زنجیرهای سهام (PoS) و زنجیره‌های تکه تکه(Shard Chains)

زنجیرهای سهام (PoS)

اتریوم ۱.۰ بر اساس سیستمی به نام اثبات عمل (PoW) کار می‌کند. PoW به قدرت فیزیکی کامپیوتر (ماینرها) و برق (عمل) برای ساخت بلوک در بلاکچین نیاز دارد. اثبات زنجیرهای سهام (PoS) نسخه ارتقای یافته PoW است و امنیت و ثبات بیشتری داشته و باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود. PoS به جای وابستگی به ماینرها و الکتریسیته، به تاییدکننده‌ها (ماینرهای مجازی) و میزان سپرده‌گذاری اتر بستگی دارد.

زنجیرهای تکه تکه (Shard Chains)

زنجیره‌های تکه تکه مکانیزم اندازه‌گیری جدیدی هستند که قدرت بلاکچین اتریوم را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهند.  در حال حاضر استفاده از زنجیره‌های تکی ساخته شده از بلوک‌های متوالی به شکل باورنکردنی، امنیت دارد  و تایید اطلاعات را آسان می‌کند.

با این حال، پردازش این زنجیره‌های تکی توسط هر گره می‌تواند سرعت پردازش اطلاعات را کاهش دهد مخصوصا در زمان فعالیت بالا در شبکه اصلی.

در مکانیزم زنجیره‌های تکه تکه، بلاکچین به تکه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شود و مسئولیت بررسی بلاکچین را چند گره متفاوت به صورت همزمان انجام می‌دهند. در واقع این مکانیزم مثل اضافه کردن باند جاده به بزرگراه اتریوم است. وجود باندهای بیشتر و موازی، به معنای نتایج بهتر و سریع‌تر است. این امکان در زمان عرضه فاز ۱ راه‌اندازی می‌شود.

هدف و برنامه اتریوم ۲.۰ چیست؟ فازهای عرضه اتریوم نسخه دوم چیستند؟

برنامه‌ریزی شده است تا نسخه دوم اتریوم در ۳ فاز عرضه شود: فازهای ۰، ۱ و ۲. فاز ۰ در سال ۲۰۲۰ عرضه می‌شود و فازهای دیگر طبق برنامه در سال‌های آتی عرضه خواهند شد.

فاز ۰

در اولین فاز عرضه این نسخه از اتریوم، زنجیره بیکن (Beacon Chain) راه‌اندازی می‌شود. زنجیره بیکن، اطلاعات تاییدکننده‌ها را ذخیره و مدیریت می‌کند و زمینه برای راه‌اندازی PoS را در اتریوم ایجاد می‌کند. زنجیره قبلی PoW در کنار PoS به کار خود ادامه می‌دهد تا از سلامت داده‌ها اطمینان حاصل شود.

فاز ۱

دومین فاز عرضه اتریوم ۲.۰ احتمالا در سال ۲۰۲۱ عرضه شود. هدف اصلی این فاز، راه‌اندازه سیستم زنجیره‌های تکه تکه است. زنجیره‌های تکه تکه یک مکانیزم اندازه‌گیری است که بلاکچین‌ها را به ۶۴ قسمت کوچک‌تر تقسیم می‌کند که پردازش، ذخیره و انجام نقل و انتقالات را سرعت می‌بخشد. در بدترین وضعیت، این نسخه اتریوم می تواند ۶۴ برابر داده را پردازش کند ولی در شرایط خوب می‌تواند با سرعتی ۱۰۰ برابر نسبت به اتریوم ۱.۰ داده‌ها را پردازش کند.

فاز ۲

سومین فاز عرضه نسخه دوم اتریوم احتمالا در سال‌های ۲۰۲۱ یا ۲۰۲۲ صورت بگیرد. هنوز برنامه مشخصی برای این فاز در نظر گرفته نشده است ولی احتمالا شامل اضافه کردن حساب‌های اتر و فعال کردن برداشت و واریز برای آن‌ها، اضافه کردن زنجیره‌های تکه تکه و قراردادها، ایجاد محیطی برای ساخت نرم‌افزارهای دیگر بر پلتفرم نسخه دوم اتریوم و انتقال بلاکچین اتریوم ۱.۰ درون نسخه بعدی اتریوم برای غیر فعال کردن مکانیزم، بشود.

برای بعد از فاز ۲، مطالعاتی برای بررسی ارتقاهای مورد نیاز انجام خواهد شد.

وقتی نسخه دوم اتریوم تکمیل شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ راه‌اندازی ویژگی‌های جدید به چه معناست؟

نسخه دوم اتریوم اول از همه، باعث افزایش ثبات، عملکرد و امنیت شبکه عمومی اتریوم می‌شود. نسخه دوم اتریوم قرار نیست اطلاعات نقل و انتقالات قبلی را از بین ببرد. زنجیره بیکن که قرار است بخش اصلی نسخه بعدی اتریوم باشد، با زنجیره ۱.۰ سازگاری کامل دارد. یک تعریف ساده از نسخه دوم اتریوم، تبدیل جاده اتریوم ۱.۰ به بزرگراه چند بانده است.

چه بلایی قرار است بر سر زنجیره اتریوم ۱.۰ بیاید؟

برنامه این است که در فاز اول، زنجیره اتریوم ۱.۰ به اولین تکه از زنجیره‌های تکه تکه در نسخه دوم اتریوم تبدیل شود. تا آن زمان، این زنجیره به کار خود ادامه می‌دهد و برای اضافه شدن به شبکه نسخه دوم اتریوم، ارتقا می‌یابد.

تاریخ عرضه نسخه بعدی اتریوم کی است؟

فاز ۰ عرضه نسخه دوم اتریوم در سال ۲۰۲۰ است. فاز ۱ احتمالا در سال ۲۰۲۱ عرضه شود. فاز ۲ و فازهای بعدی هم احتمالا در ۲۰۲۱ و سال‌های بعد از آن عرضه شوند.

PoS در اتریوم چیست؟

PoS نسخه ارتقا یافته PoW است که ثبات و امنیت زنجیره‌ها را افزایش می‌دهد. PoS برای انتقال بلوک‌ها و تکه تکه کردن آن‌ها، به تاییدکننده‌ها و اترهای سپرده‌گذاری شده وابسته است. تاییدکننده‌ها کسانی هستند که برای ادامه کار بلاکچین ۳۲ اتر را وارد یک قرارداد سپرده‌گذاری رسمی می‌کنند. تاییدکننده‌هایی که ادامه بلاکچین را می‌سازند، از میان هزاران تاییدکننده و به صورت تصادفی انتخاب می‌شوند. در صورتی که تاییدکننده‌ها بتوانند با موفقیت یک بلاک را تایید کنند، به عنوان پاداش اتر دریافت می‌کنند. اگر تایید کننده سعی در خراب کردن قرارداد بکند، همه یا بخشی از ۳۲ اترشان از بین می‌رود.

مکانیزم PoS امنیت بیشتری برای منابع موجود در برابر قطعی برق فراهم می‌کند، زیرا به الکتریسیته وابستگی ندارد. به جای هزینه کردن برای ساخت یک مقر ماینینگ به روش PoW، استفاده از PoS فقط به یک لپ‌تاپ نیاز دارد. برخی از برنامه‌های ماینینگ آنقدر سبک هستند که قابلیت نصب بر تلفن‌های همراه را نیز دارند. PoS در فاز صفر عرضه نسخه دوم اتریوم، راه‌اندازی می‌شود.

می‌توانم اتر اتریوم ۲.۰ را بخرم؟

از آن جایی که قرار نیست نسخه جدیدی از توکن اتر عرضه شود، امکان خرید آن هم وجود ندارد. به جای آن، کاربران می‌توانند اترهای خود را درون نسخه دوم اتریوم سپرده‌گذاری کنند. در حال حاضر اترها را فقط می‌توانید از نسخه اول به نسخه دوم انتقال دهید ولی برعکس آن امکان‌پذیر نیست.

دو روش برای دریافت پاداش برای سپرده‌گذاری اترهای خود در نسخه دوم اتریوم وجود دارد. دارنده اتر می‌تواند تاییدکننده‌های خود را با سپرده‌گذاری اتر در دسته‌های ۳۲ تایی ایجاد کند و از این طریق پاداش دریافت کند. راه‌اندازی تاییدکننده‌های مخصوص خود به این معنا است که شما وظیفه تایید و مدیریت بلاک‌ها را دارید و درصورتی که مسئولیت خود را انجام ندهید، باعث می‌شود اتر از دست بدهید.

روش دیگر، سپرده‌گذاری‌ اترهای خود از طریق سپرده‌گذارهای دیگر است یا اگر تعداد اتر کمی دارید، می‌توانید به گروه‌های سپرده‌گذاری ملحق شوید. همه بدون توجه به تعداد اتری که دارند، می‌توانند سپرده‌گذاری و دریافت پاداش را شروع کنند.

چگونه می‌توانم تاییدکننده اتریوم ۲.۰ شوم؟

فاز صفر اولین قدم انتقال مکانیزم عملکرد اتریوم از PoW‌ به PoS‌ است. در PoS کاربران اتریوم سپرده‌گذاری می‌کنند و نرم‌افزار را برای ادامه دادن زنجیره فعال می‌کنند. فاز ۰ نسخه دوم اتریوم، زنجیره بیکن را راه‌اندازی می‌کند که زمینه راه‌اندازی PoS‌ را فراهم می‌کند. برای این که کاربران به تاییدکننده تبدیل شوند، باید ۳۲ اتر را به قرارداد رسمی نسخه دوم اتریوم که توسط بنیاد اتریوم ساخته شده است، واریز کنند.

کاربران حرفه‌ای‌تر می‌توانند گره‌های خود را به وجود بیاورند و اتریوم استخراج کنند. Codefi Activate با همکاری بنیاد اتریوم، برنامه Launchpad را ساخته است که به ارائه خدمات فنی، توضیح مسئولیت‌ها و خطرات موجود در تاییدکننده Eth2 شدن می‌پردازد.

روش دیگر استخراج اتریوم، استفاده از ارائه‌دهنده خدمات سپرده‌گذاری است که قطعا تا قبل از راه‌اندازی نسخه دوم اتریوم، تعداد زیادی از آن‌ها را خواهید دید. خدمات به صورت اشتراکی و غیراشتراکی ارائه خواهند شد.

چگونه برای سپرده‌گذاری اتریوم پاداش دریافت می‌کنید؟

به عنوان تاییدکننده زنجیره‌های نسخه دوم اتریوم، پاداش دریافت می‌کنید. پاداش‌ها به صورت توکن اتر به شما تحویل داده می‌شوند.

پاداش‌ها به صورت پویا و براساس وضعیت شبکه پس از اتمام دوره، محاسبه می‌شوند. نرخ پاداش‌های سطح شبکه، براساس مقدار کل اتریوم سپرده‌گذاری شده و متوسط درصد تاییدکننده‌های آنلاین محاسبه می‌شود. میزان پاداش تاییدکننده‌های تکی بر اساس تعداد تاییدکننده‌های آنلاین و درصد آنلاین بودن تاییدکننده محاسبه می‌شود.

بعد از کسر جریمه‌ها از پاداش‌ها، اترهای باقیمانده هر ۶.۵ دقیقه به حساب تاییدکننده وارد می‌شود. به همین دلیل احتمالا کمتر از چیزی که یک تاییدکننده می‌گیرد، دریافت خواهید کرد.

آدرس قرارداد رسمی اتریوم ۲.۰ چیست؟

فاز ۰ نسخه دوم اتریوم، زنجیره بیکن را راه‌اندازی می‌کند که زمینه راه‌اندازی PoS‌ را فراهم می‌کند. اگر می خواهید تاییدکننده خود را بر نسخه دوم اتریوم راه‌اندازی کنید، باید از داشتن سخت‌افزار و دانش لازم اطمینان حاصل کنید. بعد از آن باید تمامی مراحل توضیح داده شده در اتریوم لانچ‌پد را اجرا کنید.

با توجه به اهمیت عرضه نسخه دوم اتریوم، احتمال می‌دهیم که پس از عرضه فاز ۰، سودجویان اقدام به ساخت آدرس‌های تقلبی برای دزدیدن اترهای کاربران کنند. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم که آدرس‌ها را با آدرس‌هایی که در منابع معتبر چون سایت بنیاد اتریوم، EtherScan و ConsenSys وجود دارند، مقایسه کنید.

قرارداد سپرده‌گذاری

آدرس:  0x00000000219ab540356cbb839cbe05303d7705fa

هشدار: به این آدرس، اتر نفرستید. سپرده‌گذاری در این آدرس فعلا امکان‌پذیر نیست.

ریسک‌های سپرده‌گذاری اتریوم و تاییدکننده شدن در اتریوم ۲.۰

نکته مثبت تاییدکننده شدن این است که می‌توانید به عنوان پاداش، اتر دریافت کنید. اما باید به این هم توجه داشته باشید که احتمال از دست دادن سپرده‌گذاری‌هایتان در بلاکچین هم وجود دارد. با کمی توجه، می‌توانید این ریسک را از بین ببرید. اولین راه که یک تاییدکننده می‌تواند اترهای خود را از دست بدهد، آفلاین بودن و انجام ندادن مسئولیت‌هایش است. این کار جریمه‌ای کمتر از پاداشی که دریافت می‌کنید، دارد. اگر بتوانید ۵۰% زمانی که لازم است را آنلاین باشید، نیازی به پرداخت جریمه ندارید.

راه دیگر از دست دادن اتر، انتشار اطلاعات نادرست در مورد زنجیره است. در این مورد، اترهای تاییدکننده مصادره می‌شوند و تاییدکننده از سیستم تایید اخراج می‌شود. میزان مصادره به فاکتورهای دیگری بستگی داشته و از ۱ اتر تا همه اترها متغیر است. جلوگیری از جریمه شدن ساده است و تا زمانی که تاییدکننده کارهای غیر مجاز انجام ندهد، اتفاق نمی‌افتد.

چگونه برای ادامه دادن زنجیره انتخاب شوم؟

بعد از این که ۳۲ اتر را در قرارداد سپرده‌گذاری کرده و تاییدکننده خود راه‌اندازی کردید، به تاییدکننده شما وظایفی توسط زنجیره بیکن محول می‌شود. تاییدکننده‌ها هر ۶.۵ دقیقه یک بار به صورت تصادفی برای انجام مسئولیت‌های خود، فراخوانده می‌شوند. اگر ۱۰۰.۰۰۰ تاییدکننده وجود داشته باشد، به صورت میانگین هر دو هفته یک بار برای انجام مسئولیت‌های خود فراخوانده می‌شوید. این روند کاملا اتوماتیک بوده و به نرم‌افزار تاییدکننده بستگی دارد.

زنجیره بیکن چند اتریوم نیاز دارد تا راه‌اندازی شود؟

برای این که زنجیره بیکن شروع به کار کند، ۱۶.۳۸۴ تاییدکننده لازم است که برابر با ۵۲۴.۲۸۸ اتریوم می‌شود. تا زمانی که تعداد اتریوم‌ها به این رقم نرسد، زنجیره بیکن پاداشی پرداخت نمی‌کند.

برای اتریومی که الان دارم چه اتفاقی می‌افتد؟

لازم نیست کار خاصی با اتریومی که الان دارید انجام دهید و می‌توانید بر زنجیره اتریوم ۱.۰ از آن استفاده کنید. در آخر، اتریوم ۱.۰ قرار است بخشی از نسخه دوم اتریوم باشد و اتریوم شما همان گونه که الان کار می‌کند، به کار خود ادامه خواهد داد.

اگر می‌خواهید اتریوم‌های خود را در نسخه دوم اتریوم سپرده‌گذاری کنید و به تاییدکننده تبدیل شوید، فعلا می‌توانید اتریوم‌های لازم را در قرارداد سپرده‌گذاری اتریوم ۱.۰ قرار دهید. بعدا تبدیل به تاییدکننده نسخه دوم اتریوم در زنجیره بیکن خواهند شد. این روند غیر قابل معکوس شدن است. نقل و انتقالات در هنگام عرضه فاز ۰ متوقف می‌شوند و تاییدکننده‌ها باید برای استفاده از مکانیزم زنجیره‌های تکه تکه، تا عرضه فاز ۲ صبر کنند. در این زمان است که پاداش‌های دریافتی خود را می‌توانید برداشت کنید.

   چه کسی اتریوم ۲.۰ را توسعه می‌دهد؟

صدها نفر! این کار توسط تیم تحقیقاتی بنیاد اتریوم رهبری می‌شود؛ ولی تیم‌های مختلفی در ارتقا و توسعه نسخه دوم اتریوم دست دارند. کار اصلی تیم، تعریف ویژگی‌های نسخه دوم اتریوم است که معمولا در GitHub بنیاد اتریوم انجام می‌شود. ۷ تیم اصلی به صورت مداوم نیازهای موجود را به زبان‌های مختلف، برنامه‌نویسی می‌کنند تا همه نیازهای کاربران برطرف شود. این ۷ تیم به طور مداوم در حال رفع اشکالات نسخه بعدی اتریوم هستند.

کجا می‌توانم اطلاعات بیشتری در مورد نسخه دوم اتریوم کسب کنم؟

منابع زیادی وجود دارند که افراد غیر‌حرفه‌ای و حرفه‌ای می‌توانند از طریق آن‌ها اخبار نسخه دوم اتریوم را دنبال کنند. پیشنهاد می کنیم راهنماهای ConsenSys درمورد اتریوم ۲.۰، PoS و خدمات سپرده‌گذاری را بخوانید.

منابعی چون What’s New in eth2، EthREsear.ch و EthHub برای دنبال کردن اخبار اتریوم مناسب هستند.

تاریخ آپدیت‌های اتریوم

از زمان عرضه اتریوم در سال ۲۰۱۵ تاکنون ۴ آپدیت برنامه‌ریزی شده داشت. به ترتیب این آپدیت‌ها Homestead در ماه مارس ۲۰۱۶، Metropolis Byzantium در ماه اکتبر ۲۰۱۷، Metropolis Conctantinople در ماه فوریه ۲۰۱۹ و Istanbul در دسامبر ۲۰۱۹ بودند. در کنار هم این آپدیت‌ها عملکرد اتریوم ۱.۰ را بهبود بخشیده و زمینه را برای راه‌اندازی اتریوم ۲.۰ فراهم کردند.